Geometria roweru szosowego: kompletny przewodnik po konstrukcji ramy

Geometria roweru ostatecznie definiuje zarówno jego rozmiar, jak i sposób, w jaki prowadzi się na drodze. Geometria może wydawać się skomplikowana, ale postaramy się uczynić ją jak najprostszą do zrozumienia, porównując różne typy rowerów Canyon – od maszyn wyścigowych, przez modele endurance, aż po gravele.  

Geometria to jeden z najprostszych sposobów, by zrozumieć, jak dany rower z barankiem będzie pasował i jakie odczucia zapewni podczas jazdy. Niezależnie od tego, czy rama jest zbudowana na gładki asfalt, czy na trudny szuter, kluczowe wymiary działają w ten sam sposób i wpływają na te same aspekty: komfort, stabilność i prowadzenie. W tym przewodniku analizujemy najważniejsze terminy, wyjaśniamy, dlaczego mają znaczenie i pokazujemy, jak ich używać, by wybrać odpowiedni rozmiar i konfigurację. 

Potraktuj to jako prosty elementarz wiedzy o liczbach, które kształtują każdy nowoczesny rower szosowy i gravelowy. 

Rozmiar ramy determinuje sposób prowadzenia; większe ramy zachowują się inaczej niż mniejsze. Rozmiar ramy wpływa również subtelnie na samą geometrię. Ze względu na dłuższe rury, większa rama może być nieco mniej sztywna niż mniejsza. Choć oznacza to nieco mniej efektywny transfer mocy, to minimalna praca ramy zwiększa komfort na długich dystansach.

Mniejsze ramy pozostawiają również mniej miejsca wokół przedniego koła, dlatego potrzebne są pewne korekty przodu roweru, aby zachować spójną dynamikę jazdy we wszystkich rozmiarach. Te zmiany gwarantują, że rower wciąż skręca naturalnie i prowadzi się przewidywalnie na szosie lub szutrze, niezależnie od rozmiaru.

Przez lata stack i reach były podstawowymi parametrami przy porównywaniu ram. Stack to pionowa odległość od środka mufy suportu do góry główki ramy, podczas gdy reach to odległość pozioma. Razem dają one przybliżone wyobrażenie o tym, jak wyciągnięta lub wyprostowana będzie Twoja pozycja. Przydatne? Jasne. Kompletne? Nie do końca.

Stack i reach mówią o tym, gdzie kończy się rama – a nie o tym, gdzie faktycznie trzymasz kierownicę. A przecież to ta druga kwestia Cię interesuje. Właśnie dlatego dwa rowery o podobnym stacku i reachu wciąż mogą wydawać się zupełnie inne, gdy już na nie wsiądziesz i się przejedziesz.

Aby dać Ci realne pojęcie o dopasowaniu, stworzyliśmy parametry „effective stack” i „effective reach” – pomiary oparte na miejscu, w którym Twoje ręce faktycznie trzymają kierownicę. Zaczynając od realnego punktu kontaktu, dają one jaśniejszy obraz tego, jak poczujesz rower podczas jazdy, a nie tylko tego, jak ukształtowana jest rama.

Efektywny stack i reach uwzględniają kształt kokpitu, długość mostka oraz podkładki, z którymi rower jest dostarczany. Rezultat: liczby, które bezpośrednio przekładają się na odczucia z jazdy.

Efektywny stack to pionowa odległość między suportem a pozycją klamkomanetek – w zasadzie to informacja o tym, jak wysoko wydaje się być przód roweru, gdy trzymasz ręce na kierownicy. Zauważysz to od razu: wyższy efektywny stack zapewnia bardziej wyprostowaną, zrelaksowaną sylwetkę, podczas gdy niższy pozwala pochylić tułów, by przyjąć szybszą pozycję.

Gdy porównujesz rowery szosowe, modele wyścigowe są stanowczo niższe – na przykład Aeroad (642 mm w rozmiarze M) ustawia Cię w bardzo niskiej, aerodynamicznej pozycji. Rowery typu endurance, nastawione na komfort, są wyższe – Endurace (675 mm w rozmiarze M) na wyższy przód, zapewniając wygodniejsze dopasowanie na długie trasy.

Effective reach to pozioma odległość między suportem a miejscem oparcia dłoni na klamkomanetkach. Mówi on o tym, jak daleko musisz sięgać do kierownicy i czy Twoja pozycja będzie wyciągnięta, czy bardziej zwarta. Dłuższy efektywny reach wymusza bardziej wyciągniętą sylwetkę, podczas gdy krótszy przybliża kierownicę, dając poczucie stabilności i bardziej wyprostowaną pozycję.

Porównując rowery szosowe, modele typowo wyścigowe mają dłuższy reach – jak Aeroad (563 mm w rozmiarze M), który zapewnia niską, aerodynamiczną pozycję, kluczową przy walce o maksymalną efektywność aero. Rowery nastawione na komfort są krótsze – efektywny reach w modelach Endurace CFR i CF SLX wynosi 547 mm (rozmiar M), co nieco przybliża przód roweru i pozwala na wygodniejszą jazdę przez cały dzień.

W przypadku graveli te liczby przesuwają się jeszcze bardziej. Efektywny reach Grizla to 544 mm (rozmiar M), co jest jeszcze mniejszym wynikiem, zapewniającym najbardziej wyprostowaną pozycję dla maksymalnej pewności w trudnym i nieprzewidywalnym terenie..

Choć efektywny stack i reach to dwa najważniejsze wymiary, które należy wziąć pod uwagę przy zakupie lub dopasowaniu roweru, istnieje kilka innych parametrów, o których warto pamiętać.

Wysokość przekroku (Standover height)

Wysokość przekroku jest kluczowa przy wyborze idealnego rozmiaru ramy, ponieważ musisz mieć możliwość swobodnego postawienia obu stóp na ziemi podczas postoju. (Nie będziesz czuć się komfortowo, stojąc na palcach na każdym czerwonym świetle!) Wysokość przekroku to odległość od środka górnej rury do ziemi.

Długość rury podsiodłowej

Długość rury podsiodłowej to odległość między środkiem suportu a górną krawędzią rury; parametr ten określa, jak duża część sztycy będzie wystawać z ramy po ustawieniu roweru pod Twoje wymiary..

Co ciekawe, długość wystającej sztycy realnie wpływa na wrażenia z jazdy. Rowery, w których sztyca jest mało wysunięta, wykazują większą sztywność podczas jazdy. Jeśli sztyca jest mocno wysunięta, zauważysz większą pracę materiału (flex), co przekłada się na wyższy komfort jazdy.

Kąt główki ramy (Head tube angle)

Kąt główki ramy – czyli kąt, pod jakim przednie koło jest ustawione względem główki – pomaga określić stabilność roweru. Jeśli przednie koło jest wysunięte bardziej do przodu, baza kół staje się dłuższa, co zazwyczaj sprawia, że rower jest znacznie stabilniejszy przy dużych prędkościach.

Ten wymiar jest jednym z kluczowych aspektów geometrii rowerów górskich.

Co oznaczają pojęcia „łagodny” i „stromy” odnośnie kątów?

Porównując Aeroada, naszą wyścigową szosę, oraz Grizla, różnice są widoczne gołym okiem. Aeroad w rozmiarzeMma dość stromy kąt główki wynoszący 73,25 stopnia. To sprawia, że rower szybko reaguje, czego wymagają elitarni kolarze szosowi. Grizl został zaprojektowany do długich gravelowych tras z łagodniejszym kątem główki wynoszącym 71 stopni. Sprawia to, że sterowanie jest nieco wolniejsze, co pomaga poczuć się pewniej na nierównym podłożu. Łagodniejszy kąt główki sprawi również, że przód roweru będzie odrobinę dłuższy, co poprawia stabilność (przewodnik po geometrii szosowej).