Jak wybrać pedały do ​​roweru górskiego: Przewodnik po typach pedałów MTB 

Dobre pedały powinny być łatwe do zapomnienia. Gdy już znajdziesz takie, które są dla ciebie wygodne i dobrze służą, nie będziesz musiał już więcej o tym myśleć. Jeśli jednak dopiero zaczynasz przygodę z tym sportem i nie wiesz, czego potrzebujesz, albo twój styl jazdy ulega zmianie, znalezienie odpowiednich pedałów do roweru górskiego może okazać się skomplikowane i dezorientujące. W tym krótkim przewodniku znajdziesz informacje na temat różnych typów pedałów, dowiesz się, jaki typ pedałów będzie dobry dla poszczególnych rowerzystów, a także jak wybrać odpowiedni styl pedałów dla siebie.

Masz tylko trzy punkty kontaktu z rowerem - uchwyty, siodełko i pedały. Jeśli któryś z nich nie będzie odpowiednio ustawiony, trudno będzie ci zachować wygodę i pełną kontrolę nad rowerem. Kluczem do efektywnego pedałowania bez dyskomfortu jest upewnienie się, że stopa znajduje się w prawidłowej pozycji. Jest to powszechne zjawisko wśród wszystkich typów kolarzy, od kolarzy miejskich i szosowych po uczestników Pucharu Świata w zjeździe. W przypadku kolarzy górskich jest jeszcze jeden czynnik, który ma znaczenie podczas pokonywania technicznych tras: pozycja stóp jest kluczowa. Jeśli masz problem z utrzymaniem stopy we właściwej pozycji lub stabilnym kontaktem z pedałami, trudno będzie ci jeździć bezpiecznie w trudnym terenie.

Istnieją trzy główne typy pedałów do rowerów górskich:: 

Płaskie lub platformowe pedały to najprostsza forma pedałów do rowerów górskich: płaska powierzchnia, na której można położyć stopę. Obecnie najlepsze pedały są bardziej skomplikowane, mają wklęsły profil i kołki, które pomagają utrzymać stopę na miejscu podczas jazdy. Są one preferowane przez rowerzystów, którzy nie chcą być złączeni z rowerem, często oznacza to, że są to rowerzyści, dla których grawitacja jest priorytetem i chcą móc zdjąć stopy z pedałów tak łatwo, jak to możliwe w sytuacji awaryjnej. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z kolarstwem górskim, prawdopodobnie będą najlepszym wyborem, ponieważ są najłatwiejsze w użyciu.

W pedałach zatrzaskowych stopa mocowana jest do pedału za pomocą mechanizmu sprężynowego. Są one najbardziej efektywnym sposobem jazdy na rowerze, ponieważ gwarantują, że stopa zawsze znajduje się we właściwej pozycji i nie spadnie podczas jazdy po nierównym terenie. Prawie każdy zawodnik startujący w wyścigach, od uczestników World Tour po zjazdowców Pucharu Świata, używa tego typu pedałów. Jest to jednak proces uczenia się, musisz nauczyć się, jak bezpiecznie i szybko wpinać i wypinać się z pedałów. Może to brzmieć przerażająco, ale fakt, że są tak powszechne w sportach wysokiego ryzyka, jakimi są zjazdy, pokazuje, że gdy już wiesz, jak z nich korzystać, nadają się do każdego rodzaju jazdy. Rowerzyści często nazywają je SPD, co w rzeczywistości oznacza Shimano Pedalling Dynamics, nazwę marki, ale wielu rowerzystów przyjęło tę nazwę jako ogólną nazwę pedałów zatrzaskowych.

Jeśli nie możesz wybrać między pedałami płaskimi a zatrzaskowymi, możesz wypróbować pedały hybrydowe, które mają oba systemy. Zazwyczaj jedna strona posiada mechanizm zatrzaskowy, a druga platformę, choć zdarzają się pewne warianty. Doświadczeni kolarze górscy zazwyczaj ich unikają, ponieważ trudniej jest im ustawić stopę z powrotem podczas jazdy, gdyż trzeba uważać, aby pedał znajdował się po właściwej stronie. Najlepiej sprawdzają się w przypadku rowerzystów, którzy chcą korzystać ze swojego roweru w różnych sytuacjach – być może potrzebujesz płaskich pedałów do dojazdów do pracy w ciągu tygodnia, ale chcesz mieć system zatrzaskowy na weekendowe przejażdżki po szlakach.

Nazwa pedałów zatrzaskowych wywodzi się z czasów, gdy rowerzyści używali klipsów na palce – małych koszyków na stopy, przymocowanych do pedałów. Żeby wszystko dobrze i ciasno zapiąć, rowerzyści musieli używać pasków, aby przymocować się do pedałów. Było to w porządku, gdy wszystko szło dobrze, ale podczas wypadku byłeś dosłownie przywiązany do pedałów – to nie było zbyt dobre. Pedały zatrzaskowe oferują bezpieczniejszy (i bardziej efektywny) sposób przymocowania się do roweru bez użycia pasków.

Przy wyborze pedałów należy wziąć pod uwagę wiele szczegółów, które będą się różnić w zależności od wybranego ich typu.

Teoretycznie płaskie pedały powinny być proste, ale w kolarstwie górskim rzadko tak się dzieje, a pomiędzy poszczególnymi konstrukcjami mogą występować znaczne różnice.

• Konstrukcja: Pierwsze pytanie będzie brzmiało, czy chcesz pedał kompozytowy czy metalowy? Generalnie pedały kompozytowe są budżetową opcją dla rowerzystów poszukujących taniego i prostego rozwiązania. Oferują podobną wydajność do pedałów metalowych i mogą być nawet lżejsze, ale są zazwyczaj mniej dopracowane, mniej wytrzymałe i mają mniej funkcji niż ich metalowe odpowiedniki. 
• Droższe modele pedałów są wykończone z większą dbałością o szczegóły, przez co są lżejsze od tańszych modeli. Priorytetem jest wybór pedału z dobrej jakości łożyskami i osią, ponieważ to właśnie te części najczęściej ulegają awarii. Jeśli cię na to stać, poszukaj pedału z trwałymi łożyskami kasetowymi, ponieważ są one znacznie łatwiejsze w utrzymaniu niż łożyska kulkowe.
• Kołki: Wiele tańszych pedałów ma formowane kołki. Są one częścią samej platformy, co oznacza, że ​​produkcja pedału jest tańsza. Wadą jest to, że nie są one regulowane i jeśli uszkodzisz sworznie, konieczna może okazać się wymiana pedału. Prawie wszystkie pedały wyższej klasy mają wymienne kołki, które można łatwo wyjąć w razie uszkodzenia, dzięki czemu pedał może działać dłużej. Wyjmowane kołki można regulować, aby zapewnić większą lub mniejszą przyczepność, a niektórzy producenci oferują możliwość wyboru długości kołków w celu precyzyjnego dopasowania chwytu.
• Kształt platformy: Naprawdę ważne jest, aby szukać pedałów z wklęsłą platformą. Oznacza to, że środek platformy lekko się zagłębia, co pomaga utrzymać stopę na miejscu. Jeśli masz podwyższone wypustki lub zupełnie płaską platformę, musisz bardziej polegać na butach i kołkach, aby utrzymać stopę na miejscu.

Po wkroczeniu w świat pedałów zatrzaskowych będziesz mieć jeszcze więcej kwestii do rozważenia podczas poszukiwania idealnego sprzętu.

• Konstrukcja: Rzadko można znaleźć pedał zatrzaskowy z korpusem kompozytowym, ale mogą występować duże różnice w wadze w zależności od jakości użytego metalu i stopnia dopracowania. Podstawowe pedały mogą wyglądać podobnie do pedałów wyższej klasy, ale zazwyczaj będą się znacznie różnić wagą. Jeśli chcesz mieć pedały, których będziesz mógł używać przez długi czas, warto poszukać takich, które można łatwo serwisować i które mają oś wysokiej jakości. Natomiast w przypadku roweru górskiego warto zastanowić się, jak często twoje pedały będą przyjmować uderzenia, gdyż lepsze, lekkie osie są zazwyczaj droższe i bardziej narażone na uszkodzenie podczas jazdy na szlaku.
• System zatrzasków: Nie ma uniwersalnego systemu dla pedałów zatrzaskowych, co oznacza, że ​​trzeba wybrać system. Najczęściej stosowanym systemem jest SPD firmy Shimano. Ze względu na swoją popularność system ten stosują również inne marki. Istnieją jednak i inne, np. Crank Brothers, Time, HT i Hope, które mają własny system mocowania. W przeciwieństwie do pedałów do rowerów szosowych, które używają różnych sposobów montażu, niemal wszystkie systemy pedałów do rowerów górskich wykorzystują montaż za pomocą dwóch otworów w bucie. Nie musisz się więc martwić, czy twoje buty są kompatybilne z pedałami.
• Platforma: Do bardziej technicznych rodzajów jazdy, takich jak DH i enduro, wielu kolarzy woli pedały z platformą wokół nich. Jest to rozwiązanie podobne do pedałów płaskich, które zapewniają rowerzyście szerszą powierzchnię styku, co przekłada się na skuteczniejsze prowadzenie roweru. Mimo że wyglądają jak pedały płaskie, nie nadają się do jazdy bez odpowiednich butów, ponieważ zatrzask na środku pedału jest wyżej niż platforma, przez co nie będzie stabilnego kontaktu między butem a pedałem.

To, który rodzaj pedałów będzie dla ciebie odpowiedni, prawdopodobnie zależeć będzie od twojego doświadczenia jako rowerzysty i tego, na czym lubisz jeździć.

Jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z jazdą na rowerze górskim, to pedały płaskie będą prawdopodobnie najlepszym wyborem. Nie trzeba się ich uczyć, nie potrzebujesz specjalnych butów i możesz po prostu skupić się na jeździe i czerpaniu z niej przyjemności. Jeśli używasz roweru górskiego do innych celów, np. dojeżdżania do pracy lub robienia zakupów, warto rozważyć zakup pedałów hybrydowych. 

Jeśli chodzi o jazdę szlakową i all-mountain, nie ma jednej dobrej ani złej odpowiedzi. Odpowiedź najprawdopodobniej znajdziesz tam, gdzie kładziesz największy nacisk podczas jazdy. Jeśli jesteś typem kolarza, którego pasją są zjazdy, to pedały płaskie mogą okazać się dla ciebie przyjemniejsze. Jeśli bardziej ekscytują cię podjazdy, to lepsze mogą okazać się pedały zatrzaskowe. 

Do tego typu technicznych grawitacyjnych zjazdów bardzo popularne są pedały płaskie. Ponieważ rowerzysta nie jest złączony z rowerem, w razie problemów łatwiej jest mu z niego zejść. Należy jednak pamiętać, że na poziomie Pucharu Świata w zjazdach, prawie wszyscy zawodnicy korzystają z pedałów zatrzaskowych, więc nie ma powodu, dla którego nie można by ich używać do jazdy wszelkiego rodzaju, jednak może to nie być wskazane dla mniej doświadczonych kolarzy.

Do jazdy terenowej i długodystansowej większość osób preferuje pedały zatrzaskowe. Umożliwiają one efektywniejsze pedałowanie, ponieważ masz o wiele bardziej bezpośredni kontakt z rowerem, a twoja stopa zawsze znajduje się w prawidłowej pozycji. Ponieważ jest to jazda mniej wymagająca technicznie, ryzyko wypadku jest mniejsze, więc możliwość łatwego zejścia z roweru nie ma aż tak dużego znaczenia.

W przypadku pedałów zatrzaskowych konieczne będą specjalne buty z odpowiednimi punktami mocowania korków. Do pedałów płaskich nie potrzebujesz specjalnych butów, ale najlepiej znaleźć parę z całkowicie płaską podeszwą. Wiele nowoczesnych butów z wypustkami i rowkami w podeszwie może nie zapewniać odpowiedniej przyczepności pedałów. Jeśli możesz sobie na to pozwolić, zalecamy zakup butów do jazdy na rowerze górskim, ponieważ mają one podeszwy zaprojektowane tak, aby zapewnić stały poziom przyczepności pedałów.

Jeśli to zbyt dużo informacji do przyswojenia, pomocne może okazać się podzielenie ich na proste listy zalet i wad:

Decyzja, w jaki sposób weźmiesz te czynniki pod uwagę, będzie bardzo osobista. Wśród miłośników kolarstwa górskiego wciąż trwają zażarte spory na temat tego, czy lepsze są pedały płaskie czy zatrzaskowe, dlatego jasne jest, że nie ma jednoznacznej odpowiedzi.

Pedały MTB generalnie nie wymagają częstej konserwacji – są zaprojektowane tak, aby wytrzymywać trudne warunki użytkowania. Warto jednak zawsze zwracać uwagę, czy nie mają śladów uszkodzeń lub zużycia, zwłaszcza jeśli zdarzy się wypadek. Po uderzeniu należy sprawdzić, czy pedał znajduje się nadal we właściwej pozycji – silna kolizja może spowodować wygięcie osi. W przypadku pedałów zatrzaskowych odczujesz różnicę w wpinaniu i wypinaniu się z pedału, jeśli mechanizm jest uszkodzony. Uszkodzony mechanizm może uniemożliwić bezpieczne wypięcie pedału w razie wypadku. W takiej sytuacji konieczna może być wymiana pedału..

Aby sprawdzić, czy łożyska są w dobrym stanie, wystarczy po prostu obrócić pedał wokół jego osi. Sprawny pedał będzie się obracał w kontrolowany, stały sposób na łożyskach, natomiast stare łożyska będą oznaczać, że pedał będzie się obracał szybko i często głośno. Należy również sprawdzić, czy oś jest prawidłowo dokręcona, ponieważ z czasem może się poluzować, a korpus może oddzielić się od osi, co nie jest przyjemne, jeśli zdarzy się to na szlaku. W przypadku pedałów płaskich warto kontrolować położenie kołków, aby mieć pewność, że znajdują się na odpowiedniej wysokości, zapewniającej przyczepność. Jeśli jechałeś po błotnistym terenie, warto umyć mechanizm pedałów zatrzaskowych, aby mieć pewność, że nie ma na nim brudu, który mógłby uniemożliwić wpięcie się.

Nie, żaden z naszych rowerów nie jest wyposażony w pedały. Pedały są tak osobistym wyborem, że uważamy, iż lepiej jest pozwolić rowerzystom wybrać własne, niż sprzedawać je w zestawie, który prawdopodobnie nie będzie odpowiadał większości osób i który ostatecznie skończy na zapleczu sklepu rowerowego, zbierając kurz.  

To, czy wybierzesz pedały płaskie, zatrzaskowe czy hybrydowe, zależy od tego, jakim jesteś rowerzystą. Niektórym rowerzystom nie podoba się pomysł wpinania się w rower, dla innych płaskie pedały są ciężkie i nieefektywne. Wiele będzie zależało od rodzaju preferowanych szlaków i twojego budżetu.

Pedały to tylko jeden element całego zestawu, a znalezienie odpowiedniego roweru górskiego odgrywa równie ważną rolę. Aby pomóc ci zrozumieć różne style jazdy, stworzyliśmy poradniki dla kupujących rower górski, które ułatwią ci rozróżnienie różnych stylów jazdy. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z tym sportem i nie jesteś pewien, czy ci odpowiada, nasze narzędzie do wyszukiwania rowerów przeprowadzi cię przez serię prostych pytań, aby pomóc ci znaleźć odpowiedni rodzaj roweru. Jeśli wahasz się między dwoma modelami, nasze narzędzie do porównywania rowerów  pozwala porównać rowery za pomocą zaledwie kilku kliknięć.

Bez pedałów na rowerze daleko nie zajedziesz, więc mamy nadzieję, że ten poradnik pomoże ci nieco uporządkować wiedzę o nich. Do zobaczenia na szlakach